Herriak

Atal honetan ikerketa sartutako herri buruzko informazioa aurkituko duzu

Orreaga

Herria Euskalkiak Mapak Fitxategiak
Orreaga 53
Grabaketa Mota Bilduma Gai nagusia Izenburua Hiztuna
OBK17-009 Testua Olerkiak, bertsoak eta kantak, XVII. m. Orreagako ama
PIR-001 Bideoa Pirinioetako euskara Aita eta haren familia Orreagakoa eta ingurukoak, euskaldunak. Amaren sendia Otsagabia-Nagore-Mutiloa. Ez daki euskaldunak ziren.. Familia, jatorria eta euskara Ramón Echeverria Echavarren
PIR-002 Bideoa Pirinioetako euskara Amarekin izan ezik, bertzeekin euskaraz. Artzainak bazebiltzan ere etxean eta haiekin ere euskaraz. Familia zenbatek osatzen zuten eta zenbat arreba eta zenbat anaia. Bera bakarrik gelditu da Orreagan bizitzen. Familia giroa eta euskara Ramón Echeverria Echavarren
PIR-003 Bideoa Pirinioetako euskara Behiak eta behorrak zituzten. Ardiak ez. Lapinak, oiloak… Etxean egoten ziren artzainak bere ardiekin edo bertze batzuenekin ibiltzen ziren. Haiek gasna egiten zuten eta larrazkenean Frantziara joaten ziren. Belarra egitera etortzen ziren… Ramon artzain haiekin kontent ibiltzen zen. Gereñoa Auritzen zen, Azanzarenean. Militarrek ukan zituzten Orreagan lehenago. Azienda Ramón Echeverria Echavarren
PIR-004 Bideoa Pirinioetako euskara Zurgina bazen, Manexek ogia egiten zuen, Sakristana… Orreaga hustuz joan da. Orreagan bizi zirenak eta bizi direnak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-005 Bideoa Pirinioetako euskara Dena kanonigoena denez haiei ordaindu behar zitzaien alokairua. Gero ITG etorri zen eta bertzelako aukerak ireki ziren. Belarrak egiteko nekea. Apaizek bazuten azienda ere bai. Egurra egiten zieten ere bai. Idiekin ekartzen zuten egurra. Harremanak desberdinak, apaizen izaeraren arabera. Baziren kanonigoak eta benefiziadoak. Kanonigoen jabegoak eta harremana Ramón Echeverria Echavarren
PIR-006 Bideoa Pirinioetako euskara Inguruko erreken izenak aipatzen ditu. Ingurune fisikoa Ramón Echeverria Echavarren
PIR-007 Bideoa Pirinioetako euskara Ttantta, oseba… Familiakoen izenak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-008 Bideoa Pirinioetako euskara Ez du ezagutu ama edo amatxi eskuz garbitzen arropa. Betidanik etxean labadora ezagutu du Ramón Echeverria Echavarren
PIR-009 Bideoa Pirinioetako euskara Ganbara hotzena mutilendako. Neskak amari laguntzen. Amatxik behin ogia egin zuen bakarrik. Txerriendako bazkak laratzean egosten zituzten. Amatxi arduratzen zen horretaz. Aziendarekin ere arduratzen zen amatxi. Lanerako katiuskak. Oso hezea da Etxeko lanaren antolaketa Ramón Echeverria Echavarren
PIR-010 Bideoa Pirinioetako euskara Trapu batzuk ezartzen zituen galtzen inguruan, haiek ez apurtzeko. Jantziak: trapanak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-011 Bideoa Pirinioetako euskara Kafe eta esnea jaiki eta. Gosaltzeko arrautzea zopa idorrean eta xingarra. Bazkaltzeko zopa eta haragi zenbait edo ajoarriero. Oilasko errea iririzakin… lapina… Merienda: ogi eta gasna. Neguan zuzenean afaria. Zer jaten zuten egunero Ramón Echeverria Echavarren
PIR-012 Bideoa Pirinioetako euskara Arratsalde partean bai ekartzen zuten meriendatzeko, udan. Batez ere belarrak egiteko kanpoko mutilak ekartzen genituenean. Edateko ura. Kanpoan lanean zirenean emaztekiek ekartzen zuten janaria Ramón Echeverria Echavarren
PIR-013 Bideoa Pirinioetako euskara Anisa kamomilarekin egiten zuen aitatxik. Triparendako ona zela. Edari berezia Ramón Echeverria Echavarren
PIR-014 Bideoa Pirinioetako euskara Gauza gutti baratzean. Ohiko gauzak. Amatxik lantzen zuen gehien bat. Bertzeren batek laguntzen zion. Aitak ez zuen maite. Baratzea Ramón Echeverria Echavarren
PIR-015 Bideoa Pirinioetako euskara Urtaroen izenak Urtaroak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-016 Bideoa Pirinioetako euskara Ez ditu ikasi euskaraz hilabeteak Hilabeteak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-017 Bideoa Pirinioetako euskara Orduen izenak Orduak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-018 Bideoa Pirinioetako euskara Zenbakien izenak Zenbakiak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-019 Bideoa Pirinioetako euskara Aurizberrikoek harroxko fama ukan dute. Auritzekoekin eta Luzaidekoekin normal. Herrien harremanak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-020 Bideoa Pirinioetako euskara Lehen batzuk azaltzen ziren, udan beti. Lo egiteko lekua uzten genien. Eskaleak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-021 Bideoa Pirinioetako euskara Monagillo zelarik ezagutu zuen lehen erromesa. Bakana zen. Oinez etortzen ziren inoiz Garazi aldetik. Ez ziren espainolak. Arrunt gutti eta udan beti. Donejakuerako erromesak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-022 Bideoa Pirinioetako euskara Oso gutti azaldu izan dira kitoak. Buhame hitza entzuna du. Kitoak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-023 Bideoa Pirinioetako euskara Beti Auritzera bestetara. Bestak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-024 Bideoa Pirinioetako euskara Garai batean bazen jende pixkat Orreagan, eta denek ezin zuten egurra egin. Baztango mutilekin egiten genituen denendako egurrak. Egur lotea Ramón Echeverria Echavarren
PIR-025 Bideoa Pirinioetako euskara leku bereziki adierazgarriak aipatzen ditu: haritz errea, harizti ttipia. Bagoa da gehiena… Ingurune fisikoa Ramón Echeverria Echavarren
PIR-026 Bideoa Pirinioetako euskara 7-8 karabinero baziren Orreagan, eta herriko haurrekin, orotara 15 bat bildu ginen Orreagan. Gero Leitzara. Karabineroak kendu zituztenean anaiak Doneztebera joan ziren ikastera. Gazteenak garraldan egin zuen eskola. Maistrak gogoan ditu. Euskara aritzen zirelako ez zieten deus erraten. Eskola Ramón Echeverria Echavarren
PIR-027 Bideoa Pirinioetako euskara Mendiari entzuna zion kanpoko jendea etortzen zela ikatza egitera. Estella aldeko jendea omen zetorren. Mendian nonahi badira ikatz-plazak. Ikatza Ramón Echeverria Echavarren
PIR-028 Bideoa Pirinioetako euskara Pilota batez ere. Eskuin pareta zuen frontoiak. Haur jolasak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-029 Bideoa Pirinioetako euskara Beneficiados deitzen direnak ziren hor. Kontadorearena ere. Etxe horietatik bazen pasabidea kolegiatara. Zoko guztiak ezagutzen zituzten. Orreagako etxeak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-030 Bideoa Pirinioetako euskara Nola da antolatua hilerria. Hilerria. Kanposantua Ramón Echeverria Echavarren
PIR-031 Bideoa Pirinioetako euskara Las cuatro esquinas egiten zuten ganbara kozkor batean. Bertze jolasak. Haur jolasak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-032 Bideoa Pirinioetako euskara Arratsean errosarioa. Helduek bazuten errespetu berezia apaizekin. Haurrek ez hainbeste. Errezuak eta apaizak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-033 Bideoa Pirinioetako euskara Itzandegia zaharrena delakoan dago. Berea agian berriena. Herriko etxeak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-034 Bideoa Pirinioetako euskara Elur handia bazen ez zen eskola. Ezin etxetik atera. Aziendak ez zuen atera nahi. Orain ez du horrelakorik egiten. Elurra Ramón Echeverria Echavarren
PIR-035 Bideoa Pirinioetako euskara Danba-danba elurra, ortotsa, langarra, ortoska, kazkabarra eta harria, izotza… Ziarraizea… Eguraldia eta haizeak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-036 Bideoa Pirinioetako euskara Morak, fresak, onttoak, gaztainak… Amoarrainak eskuz, ura epel egonik. Txipak botilakin. Ielak (igalek) Basoko fruituak, arrantza Ramón Echeverria Echavarren
PIR-037 Bideoa Pirinioetako euskara Usoa, basurdea, basahuntza, bekada… Urtxintxa. Basurdetan Aurizkoekin. Basurdeen mugimenduak. Ehiza Ramón Echeverria Echavarren
PIR-038 Bideoa Pirinioetako euskara Uzkinazoa, azeriak, karakolak… Basoko animalien izenak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-039 Bideoa Pirinioetako euskara Paketeak mugitzen zirelarik haurra zen. Gero aziendak: mando, zaldi eta aratzeak batez ere. Guardia zibilak edo karabineroak erosiak ziten ziren… Iruñetik zetorren brigadila. Horiek ez zituen inork kontrolatzen. Langerosak ziren. Donibane garaziko merkatuan, astelehenetan egiten ziren tratuak. Batzutan gasna kontrabandoan eramaten zen merkatu horretara. Kontrabandoa Ramón Echeverria Echavarren
PIR-040 Bideoa Pirinioetako euskara Larrazkenean Lasa, Azkarate edo Saaint Palais alde horretara joaten ziren negua pasatzera. Sei hilabete han eta sei hemen. Artzain trashumanteak Nafarroa Beherera Ramón Echeverria Echavarren
PIR-041 Bideoa Pirinioetako euskara Zamoranoak etortzen ziren arropa saltzen. Bertze batzuetan Iruñera (oso gutti). Iruñera lehen aldikotz jaunartzearen argazkiak egiteko. Bertze mundu bat zen. Arropa saltzailea eta Iruñerako bidaiak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-042 Bideoa Pirinioetako euskara Condearena izeneko bati eskatzen zitzaizkion arropak. Muestrak ekartzen zituen eta montañesan igortzen zituen. Arropa erosketak enkarguz Ramón Echeverria Echavarren
PIR-043 Bideoa Pirinioetako euskara Autobusak nondik nora eta noiz ibiltzen zen. Garraioa autobusean Ramón Echeverria Echavarren
PIR-044 Bideoa Pirinioetako euskara Amatxik kontatu zion istorioa, baratzean aurkitu zuen gizon batekin. Ihesean zihoan norbait omen zen. Gerra garaiko istorioa Ramón Echeverria Echavarren
PIR-045 Bideoa Pirinioetako euskara Hegazkin bat erori zen Mezkiritzen. Parakaidistek bota zuten bere burua. Aitatxik ikusi zituen apal pasatzen Orreagatik Parakaidistak II Mundu Gerra Ramón Echeverria Echavarren
PIR-046 Bideoa Pirinioetako euskara Frankoren heriotza soldadu zelarik pasa zun Gasteizen. Gero Iruñera América 66. Boluntario Orreagara etorri zen, etxera. Soldadutza eta Soldaduak Orreagan Ramón Echeverria Echavarren
PIR-047 Bideoa Pirinioetako euskara Ardoa ematen zioten erditu ondoren motel zebilen behiari. Kamomila ere egiten zuen amatxik aziendarendako, ardoarekin nahasia. Pomada batzuk ere egiten zituen pertsonendako. Erremedioak Ramón Echeverria Echavarren
PIR-048 Bideoa Pirinioetako euskara Auritzen izaten zen medikua. Handik etortzen zen, inor eri izatekotan. Medikua Ramón Echeverria Echavarren
PIR-049 Bideoa Pirinioetako euskara Anaia gaztea, mendi mutik zebilen landasetan, hil egin zen enbor batek harrapatuta. Anaia gaztearen heriotza Ramón Echeverria Echavarren
PIR-050 Bideoa Pirinioetako euskara Etxean jende aunitz bazela eta, Magnesitasen izena eman zuen. Kasualitatez suhiltzaile lana atera zuen orduan eta ordutik suhiltzaile. Etxean ere lagundu izan du esposatu arte: patatak, azienda... Etxerako gelditzeaz Ramón Echeverria Echavarren
PIR-051 Bideoa Pirinioetako euskara Aldaketa erabatekoa: autorik ez zen. Jende gutti ageri zen. Orain turismo eta erromes aunitz. Leku arazoak udaran erromesendako. Orreagaren aldaketa haur garaitik honat Ramón Echeverria Echavarren
PIR-052 Bideoa Pirinioetako euskara Euskara galdu duela.. Baztandarrekin oso ongi. Luzaidekoekin eta frantsesekin ere ongi. Batuarekin gaizki. Aezkoakoekin ere gaizki. Euskara galdu duela Ramón Echeverria Echavarren