Nafarroako Esaera Zaharrak. Eratsun.

http://mediateka.fonoteka.com

Nafarroako Gobernua - Gobierno de Navarra
Euskarabidea - Instituto Navarro del Vascuence 
Nafarroako Euskararen Mediaketa - Mediateca del Vascuence de Navarra
http://mediateka.fonoteka.com

Iturria:
Damaso Intza, Naparroa-ko euskal esaera zarrak, 1974.
Bertsio informatiko honen egilea: 
Elea

Nafarroako Euskararen Mediaketak egindako lanak publikoak dira eta, Jabego Intelektualaren Legearen arabera jatorrizko idazlanak bestelako eskubiderik ez baleuka, nahi bezala erreproduzi daitezke.

Nafarroako Esaera Zaharrak. Eratsun.

1457	Ama Birjiña aguztuko, urtean bi aldiz balitzeke! Ama Birjiña 	urriko, iñoiz ez al duk etorriko!	 	Urriaren 8'an Ama Birjiñaren jaiotza (Urria = Irailla, Buruila 		zenbait erritan). 
1458	Ama Birjiña martxoko, beiek geiñen aseko.	 	Geiñen = Geienean. 
1459	Amorrai aundik, bokadu aundia.	  
1460	A ze loien nasketa daukien!	  
1461	Aragi zarra, zalle.	 	Gaizto zarra beste ainbeste, ontzeko zail. 
1462	Arriakin pitxara yo, edo pitxarakin arria, berdin pitxara autsi. 	 
1463	Arrapatu ta marrau!	 	Marrau = bereala iretsi, klikatu. 
1464	A ze ustekabea eman dioten au!	 	Uste etzezakena etorri zaio. 
1465	Bakoitzek yakiten du bere etxeko berri.	  
1466	Bat eman baño obe da eun agindu.	 	Agintzea erraz da, baña ematea… 
1467	Bear ez du(t)enak izaten du(t)e majiñe 'atez.	 	Majiñe aldiz, askotan. 
1468	Bei bat obe umeakin, ogei dozenako zerri bat baño.	  
1469	Bei txikie beti bigatx.	 	Bigatx = bigantxa, miga, bei gaztea. 
1470	Bela (argia) piztu ta ere, etzuen oberik billatuko.	  
1471	Bertako arbolak lau, ta urrutikoak zortzi.  
1472	Besteain (besteen) etxeko lanak, beti egiñek.	  
1473	Besten zorri(a)k ateratzen ditu, baño bererik ez. 	Besten utsak ikusten, bereak ez. 
1474	Beti pantasiz nai, ta beti gaizki.	  
1475	Denbora yoan ta denbora etorri; orain berriz kontu ori. 	Azturik zegon gauza berriz aipatu. 
1476	Eginbearra, buruz gañetik ateratzen da.	  
1477	Esku batekin bestea bustitzen da, eta biekin aurpegia. 	Edozein lan edo egitekotan, baten laguntza baño obe biena 	edo geiagorena. 	Oihenart-ek: "Esku batak dikuzke bertzea, biek begitartea" (157). 
1478	Esperantza añe beldurra.	  
1479	Etorri alean gezurre.	 	Beti gezurretan dabillenaz. 
1480	Ez auts eta ez ikatz, idurie.	 	Ez-baian dabillenaz; iduria = ikatz xea (cisco). 
1481	Eztu burutik maingurik bere aldeko.	 	Berak nai duenerako buru ona du. 
1482	Geina (geiena) egiten duenak ere, il arte bizi.	 	Dirurik geien egiten duenak ere galdu bear. 
1483	Gogozko lekuan aldap(ar)ik ez.	 	Olatsu esaten da beste lekutan ere.
	
1484	Goizean purru-salda, eguerdian aza: aixe kabituko du 		ipurdian galtza.	 
1485	Goiz gorri, arrats euri: arrats gorri, goiz aize-egualdi.	  
1486	Gosea daukenak, begie argi.	  
1487	Gure muttikoa, axola guttikoa.	  
1488	Il ta gero, olio-salda.	 	Gauza bere garaian egin ez denean, gero saiatzea alperrik 	da. 
1489	Iñork ez du ixila(ra)ziko karaka ori.	 	Alako itzontzia da. 
1490	Yokalarien boltsak bi zulo.	 
1491	Irabazi duena armonin, galdu duena agonin: nik ere, yoan 	ez banintz, obe 	nin (nian).	 	Jokuaren ondorioak: galdu ta gero damutu, baño 	beranduegi. 
1492	Irri ta ne(g)arra, mundu guzin bearra.	  
1493	Izti aundia du mingaiñean, orrekin ez fiatu.	  
1494	Kattalin, pottolin: ire amak aurra egin din; aur-zapillik 	(zapirik) ez, ta 	kattu-larru(a)n bildu din.	  
1495	Katurik nai ez du(t)enen etxean, sagu-arratoiak nagusi.	 

1496	Lurrak ekarri, lurrak eraman.	 	Alperrik galtzen diren gauzez. 
1497	Martin, torttin: gari-biri, ipurdi latz.	 	Jostaketako itzak. 
1498	Nolako bele(a)k, alako bele-kume(a)k.	  
1499	Nolako etxeko andre, alako etxealde.	  
1500	Ongi egin, ta gaizki artu.	 	Esker onik ez erakutsi. 
1501	Orrek lotsak galdu ttu (ditu).	
	Bere izen onaz ere axolarik ez du. 
1502	Sagar gorri(a)k, barrena ustel.	 	Itxura ona bai, baño oitura txarrak. 
1503	Santa Luzi-eguna, argitu orduko illuna.	 	Santa Luzia abenduaren 13'an. 
1504	Txakur txiki(a)k, saunka aundia.	  
1505	Txiki(a)k txikitxo, ta aundi(a)k aunditxo.	 	Ezin izan, nai litzaken neurriko. 
1506	Turmoi-urtea, arto-urtea.	  
1507	Urrutiko eltzea betea: alla(g)atu orduko utse.	 	Urrutiko kontuetan zenbat gezur!  1508	Zein agiñetan den miña, an da mingaña.	 	Nor bere kezka edo minez mintzatzen. 
1509	Zeken utse.	  
1510	Zenbat Juan den, ainbeste Mari da.	  
1511	Zorra duenak, burua makur.	 	Lotsaren lotsaz. 
1512	Zurren sakelak, bi zulo.